Z dniem 24 lipca 2020 roku weszły w życie zmiany do ustawy o kontroli niektórych inwestycji wprowadzone przez tzw. Tarczę 4.0 („Ustawa”). Nowelizacja określa zasady i tryb kontroli inwestycji przez Prezesa UOKiK, które skutkują przejęciem kontroli w strategicznych dla gospodarki podmiotach. Zgodnie z Ustawą, kontrolą objęte zostały inwestycje w podmioty działające w sektorach energetycznym, wydobywczym, paliwowym, transportowym w zakresie przeładunku w portach strategicznych i śródlądowych, telekomunikacyjnym, medycznym oraz przetwórstwa mięsa, mleka, zbóż oraz owoców i warzyw. Ograniczeniu podlegają również inwestycje w podmioty posiadające mienie stanowiące tzw. infrastrukturę krytyczną, tworzące strategiczne oprogramowanie oraz prowadzące działalność związaną z chmurą obliczeniową.
Procedura obejmie wszystkie spółki publiczne niezależnie od przedmiotu prowadzonej przez nie działalności gospodarczej.
Powyższa ochrona przydzielana jest podmiotom, których przychód wynosił co najmniej 10.000.000 euro w ciągu jednego z dwóch poprzedzających przejęcie podmiotu lat obrotowych.
Kontroli podlegają inwestycje realizowane przez:
/ osoby fizyczne nie posiadające obywatelstwa państwa członkowskiego; oraz
/ podmioty inne niż osoby fizyczne, które nie posiadają lub nie posiadały od co najmniej 2 lat od dnia poprzedzającego zgłoszenie siedziby na terytorium państwa członkowskiego.
Analizując brzmienie przepisu należy wskazać, że ograniczenie w postaci konieczności posiadania siedziby na terenie państwa członkowskiego we wskazanym okresie oznacza w praktyce, że również polskie spółki istniejące krócej niż 2 lata będą objęte obowiązkiem przeprowadzenia postępowania przed Prezesem UOKiK.
W ramach kontroli inwestycji, po dokonaniu zgłoszenia, organ kontroli przeprowadzi postępowanie sprawdzające, które zgodnie z opublikowanym na stronie UOKiK stanowiskiem, będzie przeprowadzone możliwie szybko i będzie trwało maksymalnie 30 dni. W szczególnych przypadkach przeprowadzone będzie postępowanie kontrolne jako druga faza postępowania. Prowadzenie postępowania związanego z kontrolą inwestycji będzie niezależne od postępowania związanego z kontrolą koncentracji.
Zgodnie z nowo dodanym art. 12k Ustawy nabycie lub osiągnięcie znaczącego uczestnictwa albo nabycie dominacji dokonane bez zawiadomienia lub bez decyzji Prezesa UOKiK jest nieważne z mocy prawa.
Wprowadzone nowelizacją obowiązki powinny zostać uwzględnione na etapie przygotowywania dokumentacji transakcyjnej, ponieważ ich naruszenie może skutkować odpowiedzialnością w postaci kary grzywny w wysokości do 50.000.000 PLN lub karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 5 lat.
