Hulajnogi w przestrzeni miejskiej – przepisy, zagrożenia, dobre praktyki

Wzrost liczby wypadków z udziałem hulajnóg elektrycznych 

Coraz częściej w mediach pojawiają się informacje o zdarzeniach drogowych z udziałem użytkowników hulajnóg elektrycznych. Szczególnie niepokojące jest to, że w wielu z tych przypadków uczestnikami – a nierzadko poszkodowanymi – są dzieci i młodzież. Ta grupa wiekowa coraz chętniej sięga po hulajnogi jako szybki i wygodny środek transportu miejskiego.  

Warto zaznaczyć, że zdecydowana większość wypadków z udziałem hulajnóg elektrycznych skutkuje koniecznością interwencji służb medycznych. Są to zarówno lżejsze urazy, jak i poważniejsze konsekwencje, w tym także ze skutkiem śmiertelnym. Skala tych zdarzeń rośnie w miarę popularyzacji hulajnóg — zarówno prywatnych, jak i wypożyczanych z sieci operatorów miejskich. 

Nowelizacja przepisów dotyczących hulajnóg elektrycznych 

Odpowiedzią ustawodawcy na wzrost liczby zdarzeń była nowelizacja ustawy – Prawo o ruchu drogowym, która weszła w życie 20 maja 2021 r. Na mocy tych zmian hulajnoga elektryczna po raz pierwszy zyskała formalny status prawny jako odrębna kategoria pojazdu. Wprowadzono również szereg regulacji określających: 

• kto może z niej korzystać,  

• gdzie może się poruszać,  

• z jaką prędkością  

• oraz w jakich warunkach.  

Przepisy regulują także wiek użytkownika hulajnogi w zależności od rodzaju drogi po jakiej się porusza. W przypadku poruszania się po drodze – zabrania się dopuszczania dzieci w wieku do 10 lat do kierowania hulajnogą elektryczną, natomiast w strefie zamieszkania mogą to robić wyłącznie pod opieką osoby dorosłej. 

Zgodnie z przepisami ustawy kierujący hulajnogą elektryczną powinien korzystać z drogi dla rowerów, drogi dla pieszych i rowerów lub pasa ruchu dla rowerów, jeżeli są one wyznaczone dla kierunku, w którym się porusza lub zamierza skręcić. Kierujący hulajnogą elektryczną, korzystając z drogi dla pieszych i rowerów, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustępować pierwszeństwa pieszemu. 

Ustawa wprowadza unormowania w zakresie prędkości dla osób kierujących hulajnogami.  Jak wynika z przepisów prędkość dopuszczalna dla osób poruszających się hulajnogami wynosi 20 km/h. Jednakże w przypadku, gdy brakuje drogi dla rowerów, drogi dla pieszych i rowerów oraz pasa ruchu dla rowerów, kierujący hulajnogą elektryczną jest obowiązany korzystać z jezdni, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością nie większą niż 30 km/h.  

Jednocześnie ustawa zabrania kierującym hulajnogami:  

• ciągnięcia lub holowania innego pojazdu; 

• przewożenia innej osoby, zwierzęcia lub ładunku; 

• jazdy po jezdni, z wyjątkiem korzystania z: pasa ruchu dla rowerów, przejazdu dla rowerów lub jezdni, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością nie większą niż 30 km/h, w przypadku, gdy brakuje drogi dla rowerów, drogi dla pieszych i rowerów oraz pasa ruchu dla rowerów. 

Zachowania użytkowników hulajnóg przy przejściach i przejazdach 

Znacząca większość wypadków z udziałem osób poruszających się na hulajnogach ma miejsce na przejazdach dla rowerów oraz na przejściach dla pieszych. Problemem pozostaje zarówno nadmierna prędkość, jak i brak umiejętności właściwego poruszania się po przestrzeni wspólnej. W wielu przypadkach użytkownicy hulajnóg nie są świadomi, że nawet przy prędkości 20–25 km/h droga hamowania jest znacznie dłuższa, niż się wydaje, a utrata równowagi może mieć poważne skutki.  

Warto w tym kontekście zwrócić szczególną uwagę na zachowania użytkowników hulajnóg w rejonie przejazdów dla rowerów i przejść dla pieszych, gdzie dochodzi do największej liczby zdarzeń. Wiele z nich wynika z błędnego przekonania, że samo pojawienie się zielonego światła oznacza pełne pierwszeństwo i możliwość wjazdu na przejazd bez upewnienia się, czy nie znajduje się na nim inny uczestnik ruchu. Tymczasem zasady ruchu drogowego jednoznacznie wskazują, że pierwszeństwo mają osoby, które już znajdują się na przejeździe, a nie te, które dopiero zamierzają na niego wjechać.  

Światło zielone, a światło zielone migające – na czym polega różnica? 

Z naszego doświadczenia wynika, że wiele osób jednak błędnie uznaje, że zielone migające światło na przejeździe uprawnia ich do wkroczenia na przejazd, podczas gdy sygnał ten nakazuje natychmiastowe opóźnienie przejazdu oraz ostrzega przez zmianą sygnalizacji świetlnej na zielone. W konsekwencji takich błędnych decyzji często dochodzi do kolizji z innymi uczestnikami ruchu, nagłego hamowania, utraty równowagi, a w skrajnych przypadkach – do wypadków skutkujących poważnymi obrażeniami lub śmiercią. 

Zarówno z perspektywy przepisów prawnych i bezpieczeństwa ruchu drogowego kluczowe znaczenie ma świadomość użytkowników hulajnóg. Znajomość przepisów oraz zachowanie rozwagi podczas jazdy stanowią podstawę odpowiedzialnego korzystania z tych pojazdów. To nie tylko obowiązek wynikający z przepisów, ale przede wszystkim przejaw troski o własne życie, zdrowie i bezpieczeństwo innych uczestników ruchu. 

Co powinni wiedzieć kierowcy samochodów?  

Kierujący pojazdami powinni mieć świadomość, że użytkownicy hulajnóg elektrycznych – podobnie jak rowerzyści – są pełnoprawnymi uczestnikami ruchu drogowego. Oznacza to, że obowiązują ich te same zasady dotyczące pierwszeństwa, sygnalizacji manewrów oraz zachowania ostrożności wobec pieszych i innych uczestników ruchu. W praktyce jednak wielu kierowców wciąż nie postrzega osób poruszających się na hulajnogach jako równorzędnych uczestników drogi, co prowadzi do niebezpiecznych sytuacji, zwłaszcza w rejonie skrzyżowań i przejazdów dla rowerów. 

Szczególną uwagę kierujący pojazdami powinni zwracać przy zbliżaniu się do przejazdów dla rowerów oraz miejsc, gdzie infrastruktura rowerowa krzyżuje się z jezdnią. Hulajnoga elektryczna, mimo niewielkich rozmiarów, porusza się często z prędkością porównywalną do roweru, co może powodować trudności w ocenie odległości i prędkości nadjeżdżającego użytkownika. Dlatego kierowca, zbliżając się do przejazdu, powinien zachować szczególną ostrożność, ograniczyć prędkość i upewnić się, że manewr skrętu lub przejazdu nie spowoduje zagrożenia dla innych. 

Nie bez znaczenia pozostaje również kwestia widoczności. Użytkownicy hulajnóg często nie posiadają oświetlenia z przodu lub z tyłu pojazdu, co po zmroku i w warunkach ograniczonej widoczności znacząco utrudnia ich dostrzeżenie. Dlatego kierowcy powinni zachować zwiększoną ostrożność w godzinach wieczornych, w rejonie ścieżek rowerowych, przejazdów i przystanków komunikacji miejskiej. 

Warto również pamiętać, że kierowcy mają istotny wpływ na bezpieczeństwo użytkowników hulajnóg poprzez sposób, w jaki poruszają się po mieście. Zachowanie odpowiedniego odstępu podczas wyprzedzania, unikanie gwałtownego otwierania drzwi pojazdu przy wysiadaniu oraz zwracanie uwagi na martwe pola to podstawowe zasady, które mogą zapobiec wielu groźnym sytuacjom. Szczególnie w gęsto zabudowanych strefach miejskich, gdzie hulajnogi pojawiają się nagle z różnych kierunków, kluczowe znaczenie ma przewidywanie zachowań innych uczestników ruchu i przestrzeganie zasady ograniczonego zaufania. 

Hulajnogi elektryczne – wygoda i odpowiedzialność 

Hulajnogi elektryczne stały się nieodłącznym elementem miejskiego transportu, ale wraz z ich popularnością rośnie potrzeba większej świadomości i odpowiedzialności na drodze. Bezpieczeństwo wszystkich uczestników ruchu zależy od przestrzegania przepisów, a także rozwagi i ostrożności.  

Jakie są Wasze doświadczenia z hulajnogami w przestrzeni miejskiej – czy czujecie się na drogach bezpiecznie? Jak Waszym zdaniem można poprawić bezpieczeństwo i współdzielenie dróg z użytkownikami hulajnóg? Zachęcamy do dyskusji!